Si Su Shi (苏轼 Sū Shì) ay nalagay sa mas mababang posisyon ng maraming beses na parang ang korte ng Dinastiyang Song ay may programa sa paglilipat na espesyal para sa kanya. Mula 1080 hanggang 1101, siya ay inilipat mula sa isang liblib na posisyon patungo sa isa pa — Huangzhou, Huizhou, Danzhou — bawat isa ay mas malayo mula sa kabisera, at bawat isa ay mas nakahiwalay kaysa sa huli. At sa bawat paghinto, nagsulat siya ng isang bagay na pambihira.
Iyon ang kabalintunaan na hindi sapat na napag-uusapan. Ang pinaka maraming kakayahan na henyo sa tradisyon ng panitikan ng Tsina ay gumawa ng kanyang pinakamahusay na mga akda kapag ang lahat ay bumabagsak.
Ang Kaso ng Tula sa Wutai
Nagsimula ang problema sa Kaso ng Tula sa Wutai (乌台诗案 Wūtái Shī'àn) noong 1079. Si Su Shi ay sumusulat ng mga tula na ang kanyang mga kalaban sa politika ay ininterpreta bilang nakatagong kritisismo sa mga reporma ng emperor. Hindi sila lubos na mali — may mga opinyon si Su Shi tungkol sa mga Bagong Patakaran ni Wang Anshi (王安石 Wáng Ānshí), at hindi siya nahihiya sa pagpapahayag ng mga ito. Ngunit ang kaso ay katawa-tawa. Sinuri nila ang buong katawan ng kanyang gawa, hinila ang mga linya sa labas ng konteksto, at sinabing ang mga talinghaga tungkol sa mga cypress na puno at pangingisda ay talagang mga nakatagong atake sa trono.
Nagpalipas siya ng 103 araw sa bilangguan. Sinunog ng kanyang mga kaibigan ang kanyang mga sulat. Inalok ng kanyang kapatid na si Su Zhe (苏辙 Sū Zhé) na isuko ang kanyang sariling ranggo upang iligtas siya. Sa kalaunan, si Su Shi ay naligtas mula sa parusang kamatayan — sa kabutihang palad — at ipinadala sa Huangzhou bilang isang maliit na opisyal na walang tunay na awtoridad.
Ito ang pinakamahusay na bagay na nangyari sa panitikan ng Tsina.
Huangzhou: Ang mga Taon sa Pulang Cliff
Ang Huangzhou (黄州 Huángzhōu) ay isang walang kwentang bayan sa Ilog Yangtze. Walang pera, walang katayuan, at walang mga posibilidad si Su Shi. Nagtatanim siya sa isang piraso ng lupa sa silangang dalisdis — dito rin nagmula ang kanyang pen name na Dongpo (东坡 Dōngpō, "Silangang Dalisdis"). Literal na pinangalanan niya ang kanyang sarili batay sa kanyang hardin ng gulay.
Ngunit ang tanawin sa paligid ng Huangzhou ay kinabibilangan ng Pulang Cliff (赤壁 Chìbì), isang dramatisadong mataas na lugar na nakatingin sa Yangtze kung saan umano ay naganap ang sikat na Labanan sa Pulang Cliff noong 208 CE. Dinagsa ni Su Shi ang lugar ng dalawang beses sa tag-lagas at tag-yelo ng 1082, at ang mga pagbisitang iyon ay nagbunga ng dalawa sa pinakamagagandang prosa sa kasaysayan ng Tsina.
Ang unang "Rapsody sa Pulang Cliff" (前赤壁赋 Qián Chìbì Fù) ay isang pagmumuni-muni tungkol sa hindi permanente. Nasa bangka si Su Shi at ang kanyang mga kaibigan sa ilog sa gabi. May isang tumutugtog ng malungkot na plawta. Ang pag-uusap ay bumaling kay Cao Cao (曹操 Cáo Cāo), ang pangkalahatang nag-utos sa isang milyong sundalo sa mismong lugar na ito — at ngayon ay alikabok na lamang. Saan napunta ang lahat ng kapangyarihang iyon?
Ang sagot ni Su Shi ay karaniwang malikot. Ipinahayag niya na mula sa isang pananaw, ang lahat ay palaging nagbabago — dumadaloy ang tubig, nagiging buo at humuhupa ang buwan. Ngunit mula sa ibang pananaw, walang tunay na nawala. Patuloy na dumadaloy ang tubig. Patuloy na bumabalik ang buwan. "Kung titingnan mo ang aspeto ng pagbabago, kung gayon ang langit at lupa ay hindi maaaring tumagal ng isang kisap-mata. Kung titingnan mo ang di nagbabagong aspeto, kung gayon ikaw at ang lahat ng bagay ay pantay na walang hanggan."
Iyan ay hindi Buddhist na paghiwalay. Hindi ito Daoist na pagtakas. Ito ay isang bagay na natatangi kay Su Shi — isang pagtanggi sa simpleng kabatiran.