Noong 1913, ibinigay ni Mary Fenollosa kay Ezra Pound ang isang tambak ng mga notebook ng kanyang yumaong asawa. Si Ernest Fenollosa (1853–1908) ay isang Amerikanong propesor ng pilosopiya sa Tokyo na nag-aral ng tulaing Tsino kasama ang mga Hapon na iskolar. Ang kanyang mga notebook ay naglalaman ng mga magaspang na pagsasalin, mga paliwanag ng karakter, at mga tala sa humigit-kumulang 150 tulaing Tsino.
Hindi marunong bumasa si Pound ng Tsino. Hindi siya marunong bumasa ng Hapon. Wala siyang pagsasanay sa mga wika o literatura ng Silangang Asya. Kinuha niya ang mga notebook at noong 1915, inilathala ang Cathay, isang payak na aklat ng labing-apat na tula na tinawag ni T.S. Eliot na "ang imbensyon ng tulaing Tsino para sa ating panahon."
Hindi nagkamali si Eliot. Binago ng Cathay ang tulaing Ingles. Ngunit mali rin ang marami sa mga bagay na ito tungkol sa tulaing Tsino. Ang kawili-wiling tanong ay kung ang dalawang katotohanang ito ay may kaugnayan — kung ang kawalang-kaalaman ni Pound, sa kabaligtaran, ay bahagi ng dahilan kung bakit naging makapangyarihan ang kanyang mga pagsasalin.
Ano ang Nasa Mga Kamay ni Pound
Hindi pagsasalin sa anumang karaniwang kahulugan ang mga notebook ni Fenollosa. Mga tala sa pag-aaral ito — ang uri ng bagay na nilikha ng isang estudyante habang nagtatrabaho sa mga teksto kasama ang isang guro. Para sa bawat tula, mayroon si Fenollosa ng:
1. Ang mga karakter na Tsino 2. Mga pagbigkas sa Hapon (dahil nag-aral siya kasama ang mga Hapon na iskolar) 3. Mga paliwanag na Ingles ng bawat karakter 4. Maikling tala sa kahulugan at konteksto
Ano ang hindi ibinigay ni Fenollosa: - Tumpak na gramatika - Impormasyon sa tono - Pampanahon na konteksto - Ang pagkakaiba sa pagbasa ng Hapon at Tsino - Anumang pakiramdam ng mga pormal na estruktura (mga pattern ng tono, parallelism, rima) na nagpapagana sa tulaing Tsino bilang tula
Kinuha ni Pound ang mga hindi kumpletong materyales na ito at gumawa ng mga tula mula dito. Ginawa niya ito sa pamamagitan ng paglalapat ng kanyang sariling prinsipyong makata — Imagism, pagiging tiyak, ang pagtanggal ng mga hindi kinakailangang salita — sa hilaw na datos ni Fenollosa. Ang resulta ay isang bagay na bago: hindi tulaing Tsino, hindi tulaing Ingles, kundi isang pangatlong bagay na humugot sa pareho.
Ang Obra Maestra: "Asawa ng Manggangalakal sa Ilog: Isang Sulat"
Ang pinaka-kilala na pagsasalin ni Pound ay ang kanyang bersyon ng tula ni Li Bai (李白) na "长干行" (Cháng Gān Xíng), na tinawag niyang "Asawa ng Manggangalakal sa Ilog: Isang Sulat":
> Habang ang aking buhok ay nakabukas nang tuwid sa aking noo > Naglalaro ako sa harap ng gate, nangangahoy ng mga bulaklak. > Dumaan ka sa mga stilts ng kawayan, naglalaro ng kabayo, > Naglalakad ka sa paligid ng aking upuan, naglalaro ng asul na plum. > At nagpatuloy kami sa pamumuhay sa nayon ng Chōkan: > Dalawang maliit na tao, walang pagkapoot o hinala.
Ihambing ito sa mas literal na pagsasalin ng pagbubukas ni Li Bai:
> 妾发初覆额 (qiè fà chū fù é) — Ang aking buhok ay unang natakpan ang aking noo > 折花门前剧 (zhé huā mén qián jù) — Nangangalaga ng mga bulaklak, naglalaro sa harap ng gate > 郎骑竹马来 (láng qí zhú mǎ lái) — Dumaan ka sa pagsakay sa isang kabayang kawayan > 绕床弄青梅 (rào chuáng nòng qīng méi) — Umaikid sa balon, naglalaro ng berdeng plum
Mas maluwag ang bersyon ni Pound kaysa sa orihinal. Ang "mga stilts ng kawayan" para sa 竹马 (zhú mǎ, "kabayang kawayan" — isang stick hobby-horse) ay mali. Ang "asul na plum" para sa 青梅 (qīng méi, "berde/hindi hinog na plum") ay mali. Ang "Chōkan" ay ang pagbigkas sa Hapon ng 长干 (Cháng Gān), hindi...