Vấn Đề Tồn Tại
Đối với mỗi nữ thi sĩ có tác phẩm tồn tại trong lịch sử văn học Trung Quốc, hàng chục — có thể là hàng trăm — người đã bị lãng quên. Việc viết của phụ nữ không được sưu tầm, bảo tồn hay biên soạn một cách hệ thống. Nó tồn tại nhờ vào sự tình cờ, sự nỗ lực của những biên tập viên nam cảm thông, và chất lượng tác phẩm tuyệt vời khiến người ta không thể làm ngơ.
Lý Thanh Triều (李清照, 1084-1155): Vĩ Đại Nhất
Lý Thanh Triều được công nhận rộng rãi là nữ thi sĩ vĩ đại nhất trong lịch sử Trung Quốc — và là một trong những thi sĩ vĩ đại nhất ở bất kỳ giới tính nào. Các bài thơ ci (词) của bà kết hợp giữa kỹ thuật điêu luyện và cảm xúc trực diện, điều mà hiếm thấy trong thời kỳ của bà.
Những bài thơ sớm của bà, viết trong thời kỳ hạnh phúc bên chồng là học giả Triệu Minh Thành (Zhao Mingcheng), phản ánh sự hài lòng trong gia đình một cách tỉ mỉ đến bất ngờ:
"Đêm qua, mưa rơi thưa thớt và gió mạnh / Giấc ngủ sâu không xua tan được men rượu còn say / Tôi hỏi người hầu kéo rèm lên / Cô ấy nói: hoa táo vẫn như trước / Bạn không biết sao? Bạn không biết sao? / Cành xanh phải sum suê và cành đỏ phải mảnh mai"
Bài thơ mô tả một buổi sáng say rượu và một cây hoa. Nhưng câu cuối — "cành xanh phải sum suê và cành đỏ phải mảnh mai" — mang một ý nghĩa sâu sắc: những bông hoa đã bị hư hại bởi cơn bão, và nhà thơ biết điều đó trước khi thấy nó. Kiến thức ấy nằm trong cơ thể bà, chứ không phải trong đôi mắt.
Các bài thơ muộn của bà, viết sau khi chồng bà qua đời và trong bối cảnh hỗn loạn của cuộc xâm lược của triều đại Kim (Jin Dynasty), là những biểu hiện cảm xúc tàn khốc nhất về nỗi đau và sự tị nạn trong văn học Trung Quốc.
Tuyết Đào (薛涛, 768-831): Nhà Ngoại Giao
Tuyết Đào là một cô gái bán hoa ở Thành Đô, trở thành một trong những thi sĩ được tôn trọng nhất trong triều đại Đường. Bà đã trao đổi thư từ với những nhân vật văn học lớn trong thời kỳ của mình, bao gồm Nguyên Chấn (Yuan Zhen) và Bạch Cư Dị (Bai Juyi), và đã được đề cử (dù không bao giờ được bổ nhiệm) làm quan chức chính phủ.
Tuyết Đào phát minh ra phong cách giấy thơ của riêng mình — những tấm giấy nhỏ, nhiều màu sắc được gọi là "giấy Tuyết Đào" (薛涛笺) và vẫn được ưa chuộng trong nhiều thế kỷ. Bà không chỉ là một thi sĩ. Bà là một doanh nhân văn hóa.
Vũ Huyền Kỳ (鱼玄机, 844-868): Nữ Nghịch
Vũ Huyền Kỳ là một nữ tu Đạo giáo và thi sĩ, bị xử án tử hình ở tuổi 24 vì bị cáo buộc giết hại người hầu. Thơ của bà rất táo bạo, gợi cảm và đầy giận dữ — những phẩm chất khiến nó nổi tiếng và gây tranh cãi.
Câu thơ được trích dẫn nhiều nhất của bà: "自恨罗衣掩诗句，举头空羡榜中名" — "Tôi ghét rằng những tấm áo silks của tôi che giấu bài thơ / Tôi ngẩng đầu lên và ghen tị với những cái tên trên bảng thi." Câu thơ thể hiện nỗi thất vọng của một người phụ nữ tài năng trong hệ thống loại trừ phụ nữ khỏi những con đường dẫn đến sự công nhận dành cho đàn ông.
Mô Hình Tồn Tại
Những nữ thi sĩ còn được ghi lại trong văn học có những đặc điểm chung: họ thường đến từ những gia đình tinh hoa (mang đến cho họ cơ hội học tập), là những cô gái bán hoa (kỹ năng văn học của họ được đánh giá cao trong nghề), hoặc là những nữ tu (tình trạng tôn giáo giúp họ thoát khỏi nghĩa vụ gia đình).
Những người phụ nữ bình thường — vợ nông dân, con gái thương gia, người hầu — cũng có thể đã viết thơ. Chúng ta...