Nhiệm Vụ Không Thể Thực Hiện
Việc dịch thơ Đường (唐诗 Tángshī) sang tiếng Anh là điều không thể. Âm nhạc ngữ điệu (平仄 píngzè) biến mất. Chiều kích hình ảnh của các ký tự Trung Quốc cũng tan biến. Mạng lưới dày đặc của những ám chỉ văn học mà độc giả Trung Quốc tiếp nhận ngay lập tức trở nên mơ hồ. Các dịch giả phải đối mặt với một lựa chọn: giữ nguyên nghĩa đen và đánh mất tính thơ, hoặc giữ nguyên tính thơ và đánh mất nghĩa.
Những người dịch giỏi nhất tìm cách vượt qua tình huống này với những chiến lược khác nhau, và việc hiểu rõ những chiến lược đó sẽ giúp bạn chọn lựa bản dịch phù hợp với nhu cầu của mình.
Cách Tiếp Cận Nghĩa Đen: Burton Watson
Các bản dịch của Burton Watson ưu tiên độ chính xác hơn là vẻ đẹp. Những phiên bản của ông về Đỗ Phủ (杜甫 Dù Fǔ), Lý Bạch (李白 Lǐ Bái) và các nhà thơ Đường khác đọc như những bản diễn đạt bằng văn xuôi cẩn thận với các chú thích rõ ràng. Bạn sẽ hiểu chính xác nội dung bài thơ nói gì. Bạn có thể không cảm nhận được điều mà bài thơ truyền tải.
Điểm mạnh của Watson là sự chính xác học thuật. Nếu bạn muốn nghiên cứu thơ Đường như một thể loại văn học — hiểu các tham chiếu, bối cảnh lịch sử và cấu trúc hình thức — Watson là điểm khởi đầu của bạn. Các bản dịch của ông trong bộ tuyển tập Thơ Đường Hoàn Chỉnh là những tài liệu học thuật cần thiết.
Cách Tiếp Cận Thơ Ca: Kenneth Rexroth
Tám Mươi Bài Thơ Từ Trung Quốc của Kenneth Rexroth (1971) lại áp dụng một cách tiếp cận đối lập: ông tạo ra những bài thơ tiếng Anh đứng độc lập như thơ ca tiếng Anh, ngay cả khi đôi khi chúng khác biệt với độ chính xác nghĩa đen. Các bản dịch Đỗ Phủ của ông, đặc biệt, nắm bắt được trọng lượng cảm xúc của các nguyên bản theo cách mà những bản dịch nghĩa đen hơn thường bỏ lỡ.
Rexroth là một nhà thơ lớn của Mỹ, và nhạc điệu cùng hình ảnh mà ông cảm nhận đã ảnh hưởng đến các bản dịch của ông. Thơ của Lý Bạch (李白 Lǐ Bái) của ông vang lên. Thơ của Đỗ Phủ (杜甫 Dù Fǔ) của ông mang nỗi buồn. Sự đánh đổi là đôi khi bạn đang đọc Rexroth cũng nhiều như bạn đang đọc nhà thơ Trung Quốc. Nhưng điều bạn đang đọc thật sự có sức mạnh.
Di Sản Từ Chủ Nghĩa Hình Tượng: Ezra Pound
Tự Do của Ezra Pound (1915) về mặt kỹ thuật thì tồi tệ như một bản dịch — Pound chưa từng học tiếng Trung và làm việc dựa trên những ghi chú của Ernest Fenollosa — nhưng nó vẫn là một trong những bản dịch thơ có ảnh hưởng nhất từng được xuất bản. Pound đã mang các nguyên tắc thơ ca Trung Quốc — hình ảnh cụ thể, kiềm chế cảm xúc, sự tương phản mà không cần bình luận — vào thơ ca tiếng Anh, làm thay đổi vĩnh viễn ngôn ngữ.
Những phiên bản của Pound tốt nhất được hiểu không phải là các bản dịch mà là những hình dung sáng tạo: những bài thơ tiếng Anh được cảm hứng từ các nguyên bản Trung Quốc. Chúng là những tài liệu cốt yếu để hiểu cách mà thơ Trung Quốc (bao gồm thơ Đường 唐诗 Tángshī) ảnh hưởng đến chủ nghĩa hiện đại phương Tây.
Sự Cân Bằng Giữa Học Thuật Và Thơ Ca: Stephen Owen
Tác Động Vĩ Đại Của Thơ Ca Trung Quốc: Thời Đại T'ang Cao của Stephen Owen (1981) cung cấp cả bản gốc tiếng Trung và bản dịch tiếng Anh kèm theo những bình luận văn học chi tiết. Owen là một học giả vĩ đại và cũng là một người đọc nhạy cảm, và các bản dịch của ông cân bằng giữa độ chính xác và khả năng đọc hiểu tốt hơn hầu hết mọi người.
Cách ông xử lý các mẫu âm điệu (平仄 píngzè) và cấu trúc song song của thơ quy định giúp...