Truyền Thống Say Rượu
Thơ Trung Quốc có một vấn đề về rượu. Hoặc, chính xác hơn, thơ Trung Quốc có một truyền thống say rượu sâu sắc và phong phú đến mức việc gọi đó là một "vấn đề" có vẻ không biết ơn.
Lý Bạch (Li Bai, 李白) là thánh patron của truyền thống này. Ông đã viết khoảng một ngàn bài thơ, và một tỷ lệ đáng kể trong số đó đề cập đến rượu. Đương thời của ông, Đu Tử (Du Fu) đã viết một bài thơ về Lý Bạch với câu: "李白斗酒诗百篇" — "Lý Bạch uống một thùng rượu và viết một trăm bài thơ." Điều này liên kết với Các Trò Chơi Uống Thơ: Khi Văn Chương Gặp Giải Trí.
Có lẽ đây là sự phóng đại. Nhưng mối liên hệ giữa Lý Bạch và rượu mạnh đến nỗi đôi khi ông được gọi là "Rượu Tiên" (酒仙, jiǔxiān).
Tại Sao Các Nhà Thơ Uống
Các nhà thơ Trung Quốc uống vì cùng lý do mà các nhà thơ ở khắp nơi đều uống — để giải phóng cảm xúc, để tiếp cận những cảm xúc mà sự tỉnh táo kìm chế, và tạo ra một trạng thái tâm lý trong đó ranh giới giữa bản thân và thế giới trở nên thấm nhập.
Nhưng thơ uống rượu Trung Quốc còn bổ sung thêm một chiều kích triết lý. Trong tư tưởng Đạo (Dao), trạng thái lý tưởng của tồn tại là sự tự phát không tự ý thức — hành động không do suy nghĩ, sáng tạo không tốn sức. Rượu, bằng cách giảm thiểu sự tự ý thức, có thể gần gũi với trạng thái này.
Những bài thơ uống rượu của Lý Bạch không chỉ về việc say. Chúng nói về trạng thái tâm trí mà sự say rượu cho phép – một trạng thái trong đó ánh trăng là bạn đồng hành, dòng sông là gương, và sự phân biệt giữa nhà thơ và phong cảnh tan biến.
Uống Một Mình
Một trong những bài thơ nổi tiếng nhất của Lý Bạch là "Uống Một Mình Dưới Ánh Trăng" (月下独酌):
花间一壶酒，独酌无相亲。 *Giữa hoa, một bình rượu. Tôi uống một mình, không có bạn. 举杯邀明月，对影成三人。 Tôi nâng cốc mời ánh trăng. Với bóng của mình, chúng tôi thành ba.
Bài thơ chuyển đổi sự cô đơn thành tình bạn thông qua trí tưởng tượng và rượu. Nhà thơ, bóng của mình, và ánh trăng tạo thành một buổi tiệc uống. Đó đồng thời là sự hài hước, buồn bã, và đẹp đẽ — sự kết hợp mà chỉ có Lý Bạch mới duy trì được.
Uống Xã Hội
Không phải tất cả thơ uống rượu đều là đơn độc. Nhiều bài thơ vĩ đại nhất của Trung Quốc được viết trong các bữa tiệc uống rượu — những buổi gặp gỡ mà các học giả tranh tài sáng tác thơ về những chủ đề được giao, với rượu là cả nhiên liệu và hình phạt cho sự thất bại.
Bài "Phần Mở Đầu của Tiểu Đình" (Preface to the Orchid Pavilion) nổi tiếng của Vương Xí Chí (Wang Xizhi) được viết tại một buổi tụ họp như vậy. Những ly rượu được thả trôi trên dòng suối, và bất kỳ ai mà ly dừng lại trước mặt sẽ phải sáng tác một bài thơ hoặc uống một ly phạt. Sự kết hợp của cạnh tranh, sáng tạo, và rượu đã tạo ra một trong những kiệt tác của văn học Trung Quốc.
Buổi Sáng Ngày Hôm Sau
Thơ uống rượu Trung Quốc rất thành thật về những chi phí. Các cơn say hiện ra. Những điều hối tiếc nổi lên. Sự rõ ràng mà rượu có vẻ mang lại vào tối hôm trước trông khác biệt khi ánh sáng ban ngày xuất hiện.
Những bài thơ uống rượu của Đu Tử (Du Fu) đặc biệt rõ ràng. Ông uống không phải để tìm cảm hứng mà để tìm sự thanh thản — từ sự nghèo khó, từ chiến tranh, từ khoảng cách giữa ước mơ và hoàn cảnh của mình. Những bài thơ của ông về rượu...