De Dronken Traditie
Chinese poëzie heeft een drinkprobleem. Of, om nauwkeuriger te zijn, de Chinese poëzie heeft een drinktraditie die zo diep en zo productief is dat het onbeschoft lijkt het een "probleem" te noemen.
Li Bai (李白) is de beschermheilige van deze traditie. Hij schreef naar schatting duizend gedichten, en een aanzienlijk percentage daarvan noemt wijn. Zijn tijdgenoot Du Fu schreef een gedicht over Li Bai waarin de regel voorkomt: "李白斗酒诗百篇" — "Li Bai drinkt een gallon wijn en schrijft honderd gedichten." Dit sluit aan bij Poëzie Drink Spellen: Wanneer Literatuur Ontmoette Amusement.
Dit is waarschijnlijk een exaggeratie. Maar de associatie tussen Li Bai en wijn is zo sterk dat hij soms de "Wijn Immortal" (酒仙, jiǔxiān) wordt genoemd.
Waarom Poëten Dronken
Chinese poëten dronken om dezelfde redenen als poëten overal dronken — om remmingen los te laten, om toegang te krijgen tot emoties die nuchterheid onderdrukt, om een gemoedstoestand te creëren waarin de grens tussen zelf en wereld doorlatend wordt.
Maar de Chinese drinkpoëzie voegt een filosofische dimensie toe. In het Daoïstische denken is de ideale staat van zijn er een van onbewuste spontaniteit — handelen zonder deliberatie, creëren zonder inspanning. Alcohol, door het verminderen van zelfbewustzijn, kan deze staat benaderen.
De drinkgedichten van Li Bai gaan niet over dronken zijn. Ze gaan over de gemoedstoestand die dronkenschap mogelijk maakt — een staat waarin de maan een metgezel is, de rivier een spiegel is, en het onderscheid tussen de dichter en het landschap oplost.
De Alleen Drinkende
Een van Li Bai's bekendste gedichten is "Dronken Alleen Onder de Maan" (月下独酌):
花间一壶酒，独酌无相亲。 Onder de bloemen, een pot wijn. Ik drink alleen, zonder metgezel dichtbij. 举杯邀明月，对影成三人。 Ik hef mijn beker om de heldere maan uit te nodigen. Met mijn schaduw vormen we drie.
Het gedicht transformeert eenzaamheid in gezelschap door middel van verbeelding en alcohol. De dichter, zijn schaduw en de maan vormen een drinkgezelschap. Het is tegelijkertijd grappig, triest en mooi — een combinatie die alleen Li Bai kon volhouden.
De Sociale Drinker
Niet alle drinkpoëzie is solitair. Veel van de grootste Chinese gedichten zijn geschreven op drinkfeesten — bijeenkomsten waar geleerden streden om gedichten te componeren over toegewezen onderwerpen, met wijn als zowel brandstof als straf voor falen.
Wang Xizhi's beroemde "Voorwoord bij het Orchideepaviljoen" werd tijdens zo'n bijeenkomst geschreven. Bekers wijn werden stroomafwaarts op een beek gegooid en degene voor wie de beker stopte, moest een gedicht maken of een strafbeker drinken. De combinatie van competitie, creativiteit en alcohol produceerde een van de meesterwerken van de Chinese literatuur.
De Ochtend Erna
Chinese drinkpoëzie is eerlijk over de kosten. Kater verschijnt. Spijt komt bovendrijven. De helderheid die alcohol gisteravond leek te bieden, ziet er overdag anders uit.
Du Fu's drinkgedichten zijn bijzonder helder. Hij drinkt niet voor inspiratie, maar voor verlichting — van armoede, van oorlog, van de kloof tussen zijn ambities en zijn omstandigheden. Zijn gedichten over drinken zijn geen vieringen. Het zijn copingmechanismen die met niet-aflatende eerlijkheid worden beschreven.
Deze eerlijkheid is wat voorkomt dat de Chinese drinkpoëzie een simpele glorificatie van alcohol wordt. De traditie erkent zowel de gave als de kosten.
---Je vindt het misschien ook leuk:
- Klassieke Chinese Proza: De Essays Die Een Beschaving Vormden - De Kunst van de Natuur in Tang-, Song- en Yuan-dynastie Poëzie: Een Literaire Verkenning - Li Bai