Những Cuốn Sách Định Hình Một Văn Hóa
Mỗi người Trung Quốc biết đọc đều biết đến Bốn Tiểu Thuyết Cổ Điển Lớn (四大名著 Sì Dà Míngzhù). Chúng có vai trò trong văn hóa Trung Quốc giống như tác phẩm của Shakespeare và Kinh Thánh King James trong văn hóa Anh — những văn bản nền tảng cung cấp cho ngôn ngữ các thành ngữ, cho văn hóa các nguyên mẫu, và cho trí tưởng tượng tài liệu vô tận. Các nhân vật từ những tiểu thuyết này xuất hiện trong opera, phim, truyền hình, trò chơi điện tử và trong cuộc trò chuyện hàng ngày. Để nói ai đó "khéo léo như Tào Tháo" hay "trung thành như Quan Vũ" không cần bất kỳ giải thích nào trong tiếng Trung — sự tham chiếu này tự nhiên như hơi thở.
Bốn tiểu thuyết đó là: Tam Quốc Diễn Nghĩa (三国演义 Sānguó Yǎnyì), Thủy Hưu Truyền (水浒传 Shuǐhǔ Zhuàn), Tây Du Ký (西游记 Xīyóu Jì), và Hồng Lâu Mộng (红楼梦 Hónglóu Mèng). Được viết trong khoảng từ thế kỷ mười bốn đến mười tám, chúng đại diện cho toàn bộ nghệ thuật tường thuật của Trung Quốc — từ sử thi quân sự đến cuộc phiêu lưu trớ trêu, từ giả tưởng thần thoại đến hiện thực tâm lý. Bạn cũng có thể thích Ôu Dương Hiu và Tửu Quán: Say Sưa Trên Núi.
Tam Quốc Diễn Nghĩa: Cuộc Chiến Như Cờ Vây
Tam Quốc Diễn Nghĩa (三国演义 Sānguó Yǎnyì), được viết bởi Lỗ Quán Trung (罗贯中 Luó Guànzhōng, khoảng 1330–1400), miêu tả sự sụp đổ của triều đại Hán (汉朝 Hàncháo) và cuộc đấu tranh ba bên quyền lực giữa các vương quốc Ngụy, Thục và Ngô. Câu mở đầu của tiểu thuyết là một trong những câu nổi tiếng nhất trong văn học Trung Quốc:
> 天下大势，分久必合，合久必分 > (Trào lưu lớn của thế giới: dài lâu phân chia, chắc chắn phải hợp nhất; dài lâu hợp nhất, chắc chắn phải phân chia)
Câu này bao hàm một triết lý lịch sử Trung Quốc — vòng lặp hơn là tiến bộ, dựa trên các mô hình hơn là sự tiến triển. Bộ óc chiến lược của tiểu thuyết, Chu Thị (诸葛亮 Zhūgě Liàng), đã trở thành biểu tượng của trí thông minh. Những trận đánh của ông được thắng lợi bằng sự sáng tạo chứ không phải sức mạnh — mưu kế đô thị trống rỗng, kế hoạch mượn tên, các cuộc tấn công bằng lửa được lên kế hoạch từ nhiều năm trước.
Cách tiểu thuyết này đề cập đến lòng trung thành (义 yì) — đặc biệt là mối liên kết giữa ba người anh em thề Liu Bei, Guan Yu, và Zhang Fei — đã thiết lập một mô hình về tình bạn và danh dự nam giới thấm nhuần trong văn hóa Trung Quốc. "Lời Thề Trong Vườn Đào" (桃园结义 Táoyuán Jiéyì) vẫn là một khuôn mẫu cho tình anh em thề nguyền.
Thủy Hưu Truyền: Những Kẻ Ngoại Đạo Có Danh Dự
Thủy Hưu Truyền (水浒传 Shuǐhǔ Zhuàn), được viết bởi Shi Nai'an (施耐庵 Shī Nài'ān, khoảng thế kỷ thứ mười bốn), kể câu chuyện về 108 kẻ ngoại đạo tụ tập tại Lương Sơn Bạc để chống lại chính quyền tham nhũng của triều đại Tống (宋朝 Sòngcháo). Đây là câu chuyện gốc về "băng nhóm anh em" — Robin Hood với kung fu và một dàn diễn viên lớn hơn nhiều.
Sức hấp dẫn của tiểu thuyết này nằm ở sự mơ hồ về đạo đức. Các kẻ ngoại đạo là những kẻ giết người, cướp của, và nổi loạn, nhưng họ cũng dũng cảm, trung thành và thường công bằng hơn cả những quan chức mà họ chống lại. Nhân vật Wu Song (武松 Wǔ Sōng), người đã giết một con hổ bằng tay trần sau khi uống mười tám bát rượu, hiện thân cho một kiểu lý tưởng đặc biệt của người Trung Quốc.